The Open Book

Ik doe vaak alsof ik niet heel oppervlakkig ben, en dat ik geen boeken koop gebaseerd op hun titel. Normaal gesproken kijk ik naar de auteur, kijk ik op de achterkant waar het over gaat, en soms kijk ik ook nog naar de omslag. Maar een tijdje geleden liep ik een boekenwinkel binnen (toevallig, natuurlijk), en liep ik tegen Mona Awad’s roman All’s Well aan. En die titel, gebaseerd op een toneelstuk van Shakespeare, zorgde ervoor dat ik het kocht. Wil je weten of Shakespeare inderdaad genoemd wordt, en of het een goede titel is? Lees dan door!

Mona Awad’s roman All’s Well gaat over Miranda Finch, die lesgeeft op een theaterschool, wier acteercarrière plotseling tot een einde kwam toen ze van het toneel viel tijdens een opvoering van Shakespeares All’s Well That Ends Well, in het Nederlands Eind goed, al goed genaamd. Sindsdien heeft ze chronisch last van pijn en is ze verslaafd aan pijnmedicatie. Ze is vastberaden om nog eenmaal datzelfde toneelstuk op te voeren, maar haar studenten vinden dat, of haar, niet leuk. Alles kan alleen opgelost worden met behulp van drie geheimzinnige vreemdelingen.

Natuurlijk kocht ik dit boek alleen maar vanwege de titel. Ik verwachtte een soort van hertelling van Shakespeares Eind goed, al goed, een toneelstuk dat ik ken maar nog nooit gezien of gelezen heb. Het gaat, in het kort, over Helena, die verliefd is op Bertram, maar die haar gevoelens niet deelt. Ze vertrekt met een gebroken hart naar Frankrijk om de koning te genezen, die dodelijk ziek is. Als beloning mag ze iemand kiezen met wie ze zal trouwen, en dat is Bertram natuurlijk. Maar die weigert en gaat weg. Ze besluit hem dan te bedriegen, doet alsof ze dood is, en uiteindelijk houdt hij toch van haar. Critici zijn verdeeld over dit plotselinge, bijna magische einde, omdat het een beetje geforceerd voelt.

Toen ik begon met het lezen van Awads roman All’s Well, vond ik dat het best een logische titel is omdat het de gebeurtenissen in het toneelstuk spiegelt. Miranda (niet geheel toevallig een personage uit De Storm, een ander Shakespearestuk) wil Eind goed, al goed opvoeren omdat haar rol als Helena haar aan een man hielp, en dit was het toneelstuk dat haar carrière als actrice zowel begon als eindigde. Het zorgde voor een chronische pijn, en daardoor lijkt Miranda’s leven niet op dat van Helena, maar op dat van de koning, die dodelijk ziek is en op een wonder hoopt. 

In All’s Well is het wonder de drie vreemdelingen die erg lijken op de drie heksen uit Shakespeares toneelstuk Macbeth. De roman zou dan eigenlijk ook All’s Well/Macbeth moeten heten, omdat er heel veel elementen van dat tweede stuk in verwerkt zijn. Nadat Miranda haar ontmoeting heeft gehad met de drie mannen, voelt ze zich al snel een stuk beter, knapper, sexyer en zelfverzekerder. Echter, ze komt erachter dat naarmate haar pijn verdwijnt, die in anderen toeneemt. Maar dat maakt haar niet heel veel uit, hoewel ze wel steeds meer het gevoel krijgt dat ze haar grip op de realiteit verliest.

Over de realiteit gesproken: de title van Awads roman verwijst niet alleen naar Shakespeare; volgens de tekst op de achterkant van het boek is het een aanklacht tegen de traditie dat fysieke klachten van vrouwen niet geloofd en gehoord worden. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat dokters vrouwen heel makkelijk weer terug naar huis sturen als ze aangeven dat ze pijn hebben. Daardoor is “all’s well”, of ‘alles is goed’, de standaard reactie die vrouwen hebben op de vraag hoe het met ze gaat, omdat ze toch niet serieus genomen worden. Awads roman is verteld vanuit het perspectief van Miranda, waardoor je als lezer echt doorkrijgt hoe vreselijk pijn is en hoe moeilijk het is om te begrijpen als je er zelf geen last van hebt. Het probleem is echter dat Miranda’s pijn zo vreselijk is, dat ze eigenlijk niets kan doen. Dus hoe kan dit verhaal dan goed aflopen?

En hier is dan het echte probleem met All’s Well: het probeert een stem te geven aan al die vrouwen die niet serieus genomen worden met hun pijn, maar Awad blijkt niet in staat te zijn om ze de aandacht te geven die ze verdienen. Het verhaal kan pas echt beginnen op het moment dat Miranda’s pijn op magische wijze verholpen wordt, waarbij ze overigens op dezelfde manier gek wordt als Macbeth in Shakespeares toneelstuk. En dan is het ook nog eens niet duidelijk of alles wat we lezen wel echt gebeurt of dat het allemaal een of andere koortsdroom is. Hierdoor lijkt het wel alsof Awad eigenlijk wil zeggen dat vrouwen met pijn net zo gek zijn als altijd wordt beweerd.

Concluderend is het een opgave om je roman All’s Well te noemen. Het kan een verwijzing zijn naar Shakespeare, maar het kan ook commentaar zijn op onze maatschappij die weigert fysiek ongemak van vrouwen serieus te nemen. Miranda is zogenaamd het boegbeeld van al deze vrouwen. Echter, All’s Well volgt niet het plot van het toneelstuk waar de naam op gebaseerd is, maar eerder dat van de tragedie Macbeth, wiens hoofdpersoon gek wordt en uiteindelijk doodgaat.

Voor mijn gevoel is dit een nogal pijnlijke variatie op Shakespeares toneelstuk.

Wat vond jij van All’s Well? Vind jij dat we meer moeten praten over pijn en wat het met ons kan doen? Waarom denk je dat Awad Shakespeare gebruikte in haar roman? Ken jij andere romans die geïnspireerd zijn door Shakespeare? Laat het weten in de comments! En vergeet me niet te volgen voor meer boekenposts!