The Open Book

Er zijn fangirls en er zijn fangirls. Waneer ik een boek echt geweldig vind, schrijf ik er een blogpost over. Ik vertel mijn (hopelijk) geboeide (weinige) lezers over dit boek en wat ik ervan geleerd heb. Soms heeft een boek mijn leven veranderd, en dan praat ik erover met iedereen die maar wil luisteren. Ik noem mezelf best wel een fangirl. Maar toen ik Anjet Daanjes Het lied van ooievaar en dromedaris las, dat geïnspireerd is door Woeste hoogten van Emily Brontë, besefte ik dat er baas boven baas is – zeker als dat boek wordt verkozen tot beste boek van de eeuw tot nu toe. Wil je weten waar het over gaat? Lees dan door!

Het lied van ooievaar en dromedaris gaat niet over een bepaalde gebeurtenis. In plaats daarvan gaat het over hoe het leven van een beroemde maar mysterieuze Engelse schrijver tweehonderd jaar lang levens blijft inspireren. Daanjes roman bestaat uit elf korte verhalen, waarvan de eerste begint in de nacht waarop de schrijver Eliza May Drayden overleden is, en de laatste eindigt in onze eigen tijd. Elk verhaal is geïnspireerd door het leven van Emily Brontë of haar enige roman Woeste hoogten.

We weten amper iets over Brontë, behalve een paar feiten die bewaard zijn gebleden, zoals de plek waar ze opgroeivd, Yorkshire, haar passie voor de natuur en haar verlegenheid. En dan zijn er nog vreemde details: ze droeg altijd een miniscuul notitieboekje bij zich, ze zou met dieren gepraat kunnen hebben, en ze is wel of niet met haar zussen gefotografeerd. Dat is het, meer is er niet. Dus hoe, vroeg ik me af, kan Daanje dan een roman schrijven die zo duidelijk geïnspireerd is door Emily Brontë?

Laat dat maar aan fangirl Daanje over. Ze gebruikte de weinige details die we over Emily Brontë hebben en paste ze toe in elk van de verhalen en personages die ze bedacht voor haar dikke roman. Er is een vertaling van Brontës gedichten, er zijn verzonnen brieven van een zekere Millicent naar haar beste vriendin (die gebaseerd zijn op echte brieven van Charlotte, een van haar beroemde zussen die zij naar haar beste vriendin stuurde) en dan is er ook nog de geest van Eliza May die rond blijft spoken, op dezelfde manier als de dode Catherine die Heathcliff niet los kan laten in Woeste hoogten.

En er is de Dood, en er is de Tijd. Deze twee thema’s komen steeds terug in Brontës roman. Voor mij voelt het alsof Daanje haar lezers wilde vertellen dat de vrouw die haar roman heeft geïnspireerd dan wel meer dan tweehonderdvijftig jaar geleden is overleden, maar dat haar werk nog altijd springlevend is. Er zijn nog steeds fans van over de hele wereld die het dorpje bezoeken waar de gezusters Brontë opgroeiden, hun boeken zijn nog steeds verplichte kost op scholen en op universiteiten kun je vakken volgen die volledig over het werk van de drie zussen gaan. Ware kunst is onsterfelijk, zelfs als we niets weten van de persoon die het maakte.

Dat komt doordat mysterieuze dingen altijd een bepaalde aantrekkingskracht hebben. Het lied van ooievaar en dromedaris is volledig geloofwaardig; wij, de lezers, krijgen een ware vertelling – tenminste, zo lijkt het – van wie Emily Brontë was, wat ze elke dag deed en hoe ze reageerde op de dood van haar beste vriendin, haar zus Anne. En het is een vertelling van hoe echte mensen – dat moeten we in ieder geval geloven – nog steeds inspiratie vinden in haar werk, haar leven en haar dood. Er zijn elf verhalen in Daanjes roman, van het mid-negentiende eeuwse Engeland tot aan het Groningen van de eenentwintigste eeuw, en het lijkt bij elk van deze verhalen alsof er nog geen seconde voorbij is gegaan sinds Brontë/Drayden overleed. Alle personages zijn verzonnen, maar het voelde alsof ze allemaal echt waren. Dat wilde ik ook, want op die manier was ik dichter bij Emily Brontë.

Ik deed er een week over om de zeshonderd pagina’s tellende roman van Daanje uit te lezen. Direct toen ik de laatste zin gelezen had, dook ik in Woeste hoogten, die ik eerder moest lezen tijdens mijn studie, maar wat ik stiekem nagelaten had. Deze keer snelde ik erdoorheen. Het is een vreemde en mysterieuze roman, en het is prachtig. Het is nog vreemder en mysterieuzer als je voorkennis hebt over Emily Brontë, zelfs als die kennis verzonnen. Twee weken lang heb ik mij ondergedompeld in het leven van de gezusters Brontë, en ik heb eigenlijk niet zo’n zin om weer terug te keren naar mijn eigen wereld.

Ik denk dat ik een fangirl geworden ben.

Wat vond jij van Het lied van ooievaar en dromedaris? Vind jij het terecht dat dit boek het beste Nederlandse boek van de eeuw tot nu toe is geworden? Heb jij boeken van de Brontës gelezen? Wat vond jij van Woeste hoogten? Heb jij ooit de behoefte om een verhaal te schrijven dat geïnspireerd is door je favoriete auteur? Laat het me weten in de comments! En vergeet me natuurlijk niet te volgen voor meer boekenposts!

P.S.: Fangirl is natuurlijk een beetje een neerbuigende term voor het ongelooflijk vele en grondige onderzoek dat Daanje heeft gedaan om haar roman te kunnen schrijven. Zij overstijgt alles en heeft geprobeerd haar roman naast haar inspiratiebron te zetten in plaats van het te bekijken als iets onaantastbaars. Dat lijkt mij aardig gelukt.

P.P.S.: Onlangs las ik een boek dat gebaseerd was op een mix tussen Romeo & Juliet en het boek Wuthering Heights. Het was, eh, bijzonder. Ik zal er een blog over schrijven.