The Open Book

Fictie kan de wereld veranderen. Onlangs heeft het success van de Netflixserie Adolescence, over een jongen van dertien die een meisje vermoord nadat hij vrouwonvriendelijke content heeft gezien van de zogenaamde “manosphere”, voor heftige gesprekken gevoerd in het Britse Lagerhuis over mogelijke social mediarestricties. We zouden alle social media moeten verbieden, we moeten meer aandacht besteden aan misogynistische influencers, en ouders moeten beter doorhebben waar hun kinderen mee bezig zijn – iedereen heeft het deze grote, echte problemen, aangezwengeld door een verzonnen tv-serie. Maar dit is niet de eerste keer dat zo’n moeilijk onderwerp aangesneden wordt via fictieve verhalen.

Jaren geleden is er namelijk een roman gepubliceerd met een vergelijkbaar plot, en het wordt tijd dat we er weer aandacht aan besteden. Lionel Shrivers verontrustende roman We Need to Talk About Kevin (vertaald door Mieke Trouw als We moeten het even over Kevin hebben), uitgekomen in 2003, was geïnspireerd door de vele schietpartijen op scholen in de Verenigde Staten. Het is geschreven vanuit het perspectief van Eva, de moeder van Kevin, die erachter probeert te komen waarom haar zoon meerdere klasgenoten, een medewerker van de cafetaria en een docent vermoordde. Dit specifieke antwoord wordt natuurlijk nooit gegeven. Maar interessanter is misschien wel de zoektocht naar verantwoordelijkheid en het idee dat ouders het wel aan hadden zien komen – en omdat de focus op Eva ligt in plaats van op Kevin, gaat het ook over hoe ouders omgaan met zo’n vreselijke gebeurtenis.

Want vreselijk is het. Ik ken mensen die het boek niet gelezen hebben (of weigeren de film te kijken) omdat ze niet tegen dit onderwerp kunnen. Dit is blijkbaar de ergste nachtmerrie van elke volwassene – en dat lijkt me ook logisch. We stellen ons niet alleen de horror voor van iedereen die erbij betrokken is geweest, maar sommigen van ons vragen ons ook af hoe het zou zijn als een bekende, of erger nog, onze kinderen, opgroeien tot moordenaars. Dit is iets waar we liever niet over nadenken.  

Toch zouden we dit, zo af en toe, wel moeten. Massaschietpartijen gebeuren in de Verenigde Staten op bijna dagelijkse basis, en de manosphere en hun misogynistische boodschappen spreken steeds meer (jonge) jongens aan, die zowel in de digitale als echte wereld verstrekkende gevolgen hebben, en daarom moeten we erkennen dat dit probleem zich niet vanzelf oplost. Series zoals Adolescence en boeken zoals We Need to Talk About Kevin herinneren ons eraan dat we onze ogen niet moeten sluiten voor die ongemakkelijke en pijnlijke waarheden.

Nadat we de serie Adolescence uitgekeken hadden, konden mijn partner en ik een kwartier lang beiden amper een woord uitspreken. In mijn herinnering voelde ik me hetzelfde toen ik We Need to Talk About Kevin uit had. Echter, na deze eerste ongemakkelijke stilte merkte ik des te meer dat ik er juist wel over wilde praten. Want dit is iets waar we het over moeten hebben.

Fictie kan namelijk de wereld veranderen.

Wat vond jij van We Need to Talk About Kevin? En heb je Adolescence al gezien? Lees jij boeken over onderwerpen die moeilijk zijn te bespreken? Welke onderwerpen moeten er vaker in boeken besproken worden? Laat het alsjeblieft weten in de comments! En vergeet me natuurlijk niet te volgen voor meer boekenposts!