The Open Book

Het is gek hoe een eerste liefde alles kan veranderen. Sommige mensen glimlachen als ze zich herinneren hoe dat was, anderen denken er liever niet aan. Ik hoor bij die laatste categorie. Dus toen ik van uitgeverij Zwartjes & Labović een exemplaar kreeg van Sophie Vissersdebuutroman De eerste, heb ik het boek direct gelezen met het idee dat ik er toch maar een keer over moest praten. Ik heb het echter een beetje uitgesteld, omdat het onderwerp mij behoorlijk greep. Wil je weten waarom? Lees dan door!

Als het over de liefde gaat, ben ik nogal een sukkel. Ik heb amper dates gehad en weinig relaties. En wanneer ik wel een vriendje had, werd ik steeds zo rond de meivakantie gedumpt. Nog steeds, dik zeven jaar in mijn huidige relatie, vraag ik mijn vriend elk jaar vanaf half april of hij het in ieder geval de komende paar maanden niet uit kan maken. Voor Laura in De eerste zijn relaties net zo moeilijk. Ondanks dat ze gelukkig getrouwd is en twee kinderen heeft, blijft ze steeds dromen over Cristian, haar eerste vriendje, en besluit daarom om op te schrijven hoe hun relatie tot stand is gekomen, waarom die uitging, en wat dat voor invloed op haar leven had en nog steeds heeft. Ze hoopt dat dit haar rust zal geven.

Laura is zo iemand die volledig gaat voor haar vriendje. Ze gaat zich anders kleden, ze gaat naar zijn muziek luisteren, spreekt haar vrienden amper en blijft zelfs zitten in de derde klas op het gymnasium – zo volledig wordt ze overgenomen door de liefde voor haar vriendje. Ze voelt zich bij hem namelijk veel veiliger dan in haar eigen gezin. Het enige is dat het ze niet lukt om seks te hebben, terwijl iedereen beweert dat allang te doen. Het voelt soms een beetje alsof dat symbool staat voor een soort kinderlijkheid waar ze nog geen afscheid van kan nemen.

Er zijn meerdere redenen waarom ze eigenlijk nog niet echt opgroeit. Ten eerste is Laura nog volledig afhankelijk van haar veeleisende en emotioneel instabiele moeder. In haar gezin wordt er nergens over gepraat behalve over eisen en in verwijten. Ik vroeg me daarom af of de Laura die het verhaal vertelt, nu vijfendertig jaar oud, eigenlijk niet nog steeds een tiener is. Ze stelt namelijk het moment uit waarop ze haar diepste geheim moet vertellen, alsof ze met het ontkennen daarvan haar volwassen verantwoordelijkheid uit kan stellen.

Wat uitstellen betreft: ze is niet de enige. Mijn leven lijkt totaal niet op dat van Laura. Alle dingen die ze noemt over de stad Groningen, met haar uitgaansgelegenheden, haar scholen en diens onderlinge vetes, ken ik pas vanaf het moment dat ik hier kwam om te studeren. Sterker nog, de school waar zij later naartoe gaat, heb ik pas leren kenen toen ik er stage ging lopen. Ik heb geen anorexia gehad, ben ik niet blijven zitten en heb op de middelbare school nooit serieus verkering gehad. Tegelijkertijd is er wel iets van Laura in mij, maar ik heb het nogal uitgesteld om over mezelf te praten. Net als Laura vind ik dat namelijk behoorlijk confronterend.

Wat namelijk heel erg op Laura’s leven lijkt, is sterke herinneringen aan ex-vriendjes. Het is heel gek, maar na het lezen van De eerste moest ik weer denken aan die ene relatie die voor mij nooit goed geheeld is – voor mij was het echter niet de eerste, maar de derde (en dat is toch een minder leuke titel voor een roman). Net als Laura droomde ik weer over hem. Ik ging me voorstellen hoe het zou zijn als ik hem weer zou zien, en ik merkte dat ik dat echt niet wilde. Wat hielp is dat ik dit tegen mijn vriend vertelde, die me een knuffel gaf en vertelde dat het ok is, en toen gingen de dromen al snel weer weg. Wat er gebeurde, blijkbaar, is dat dit boek een stuk van mij aansprak dat ik weggestopt had.

Voor Laura komen haar gevoelens zo aan het oppervlak, dat ze ze niet langer weg kan stoppen en uiteindelijk zelfs met Cristian in gesprek gaat. Ze merken beiden dat ze nooit helemaal hersteld zijn van hun heftige relatie; zij vergelijkt nog steeds iedereen met hem, en hij vertrouwt eigenlijk niemand meer. Toch brengt dit gesprek Laura rust, omdat ze zichzelf nu beter begrijpt, en daardoor kan ze zichzelf ook meer vergeven.

Iets in mij lijkt ook wel op Cristian; ik vertrouw mensen ook moeilijk. Of dat nu komt door die ene slechte relatie of door andere dingen die mij overkomen zijn, weet ik niet zo goed. Wat ik wel weet (en de observerende lezer heeft door dat ik hiermee snel de aandacht verleg naar iets minder persoonlijks) is dat mijn visie op literatuur maar weer al te waar blijkt: alles wat we lezen leert ons iets over onszelf. Of mijn leven nu precies op dat van Laura lijkt of niet, ik heb hoe dan ook geleerd dat ik, net als zij, nog een en ander niet verwerkt heb in mijn leven. Het zou niet zo’n slecht idee zijn om eens goed te gaan graven.

Dat graven bewaar ik echter voor een volgende keer. Ik ben namelijk Laura niet. Ik lees liever eerst nog duizend boeken en leer daardoor duizend dingen over mezelf voordat ik mijn gevoelens hier ga opschrijven. Wat dat betreft is er ook een stukje van mij dat nooit echt opgroeit; het stukje dat heel puberaal moeilijke dingen blijft uitstellen. Misschien zal ik daar ooit mee ophouden. Misschien komt dan uiteindelijk die roman genaamd De derde er toch, en kun je dan lezen wat dat nou voor relatie was en waarom ik die soms toch nog wat pijnlijk is.

Tot die tijd moet je het doen met blogs als deze, en hopen dat er meer boeken als De eerste voorbijkomen.

Wat vond jij van De eerste? Heb jij ook een vergelijkbare eerste (of, net als in mijn geval, latere) liefde gehad? Wat deed jij allemaal voor je partner? Heb jij als tiener dingen gedaan waar je spijt van had, en heb je jezelf daar ooit voor kunnen vergeven? Zijn er ooit boeken geweest waardoor jij veel aan het verleden moest denken? Laat het me weten in de comments – als je durft, tenminste.