The Open Book

Groepen en ik gaan niet samen. Zo lang als ik me kan herinneren, heb ik me ongemakkelijk gevoeld bij anderen; ik heb altijd andere interesses gehad, heb altijd naar andere muziek geluisterd, kleedde me net wat anders en zag er zeker niet uit als de rest. Jarenlang maakte ik mij hier zorgen over. Daarna gedroeg ik me alsof ik dat niet deed. Uiteindelijk heb ik geleerd dat ik mijn net-wat-uit-de-pas-lopen ook gewoon kan omarmen, en het is daardoor al een tijdje geleden sinds ik mij voor het laatst echt onzeker voelde in een grote groep. Dus toen ik een tijdje geleden een vergadering had met medeboekenwurmen, had ik het gevoel dat ik daar als een vis in het water zou zijn. Wil je weten of dat zo was? Lees dan door!

Het begon al met dat ik een half uur te laat was. Dat kwam doordat ik naar de sauna ging, en ik een heel ontspannen ochtend had moeten hebben – en dat was het ook, totdat het eindigde in een oh-nee-we-moeten-nu-echt-weg-anders-kom-ik-te-laat-bij-de-vergadering begin van de middag. Al mijn spieren, die twee heerlijke minuten lekker los en knoopvrij waren, stonden direct weer gespannen. Emotioneel was ik dat ook, want ik was direct weer degene die er niet echt bij hoorde; ik kwam aan toen iedereen zich al uitgebreid voorgesteld had.

Gelukkig kon ik goed meedoen met het gesprek. Dit was het groepje mensen dat vorig jaar hun eigen boekenplankjes hadden in de bibliotheek. Volgende maand is daar een literair festival, en wij kregen de vraag of we wilden meedenken aan het programma. Natuurlijk wilden we dat! Er waren meerdere ideeën: nogmaals onze favoriete boeken delen, anderen vragen dat ook te doen, poëzie schrijven, en nog veel meer. Ik realiseerde me dat ik prima paste in dit groepje, en dat ik het naar mijn zin had.

Daarom besloot ik dat ik na de officiële vergadering nog even zou blijven zodat we elkaar wat beter konden leren kennen. We begonnen natuurlijk met de vraag wat onze favoriete boeken waren. Hoewel dat normaal gesproken iets is waar men elkaar in kan vinden, merkte ik direct al dat ik misschien toch wel weer de vreemde eend in de bijt was; het overgrote deel van de groep las het liefst de nieuwste of meest gehypete boeken, of ze lazen alleen maar een genre, terwijl ik het liefst alles lees. Toen ik ze vertelde over mijn favoriete boek van vorig jaar, zei ik dat dat Flowers for Algernon was, dat gepubliceerd is in 1966. Ze hadden geen idee waar ik het over had.

Het werd erger: een van hen vroeg hoeveel tijd we besteedden aan foto’s voor onze Instagram- en BookTokpagina’s. Een van hen zei dat ze er ongeveer vier uur per week aan kwijt waren. Iemand anders zei dat het uren kost om de perfecte video te maken. Oh nee, dacht ik, daar pas ik totaal niet bij. Mijn foto’s zijn slechts achtergrond voor de stukken die ik schrijf (ik ben overigens ook de enige met een blog). Gelukkig vonden ze dit al snel een saai onderwerp worden en gingen ze ergens anders over praten. Gelukkig hoefde ik mijn mening hierover niet te delen. Maar toch begon ik die oude onzekerheid weer te voelen: deed ik het wel goed? Begreep ik wel hoe het was om een boekenliefhebber te zijn?

Het volgende onderwerp bewees voor eens en voor altijd dat ik inderdaad niet helemaal in dit groepje paste, want het ging over hoe we onze boeken behandelden. Sommigen zeiden dat ze hun boeken behandelen alsof het kwetsbare kindjes zijn; boeken worden uit de zon gehouden, ze worden rondgedragen in zogenaamde ‘book sleeves’ (die blijkbaar gekocht kunnen worden en beschikbaar zijn in vele kleuren) zodat de boeken niet beschadigd kunnen worden. Een zei dat ze twee kopieën kocht van elk boek, eentje om in te schrijven en eentje voor de mooi. Sommigen lazen boeken op zo’n voorzichtige manier dat ze de omslag slechts heel licht buigen, zodat het boek altijd in topconditie blijft. En toen zei iemand…

Toen zei iemand dat ze als eerst de rug van een boek gingen breken voordat ze gingen lezen. Anders, zeiden ze, zouden ze niet in staat zijn om te genieten van het boek. Ze zeiden vervolgens dat sommige ruggen helemaal wit waren omdat ze zo vaak gebroken waren. Of, tot overmaat van ramp, dat hun boeken pagina’s kwijtraakten omdat de rug niet meer functioneerde. En toen riep ik uit:  

“Dat kan niet! Dat is marteling voor je boeken!”

Het was alsof je een trein zag crashen. Ik wilde opstaan en weggaan, maar het lukte niet. Ik leefde zo mee met die arme boeken dat ik niet wist wat ik moest doen. De genadeklap kwam van iemand anders, toen ze vroeg hoe we omgingen met boekenleggers. Ik zei dat ik er zo’n honderd had, op een stapel. Vervolgens sloot ik mijn ogen en wachtte ik op de reactie hierop, die helaas precies was waar ik bang voor was: “Ik houd van ezelsoren.”

Velen van hen waren het daar helemaal mee eens. En toen wist ik het zeker: ik was weer die gekke vrouw, die ene die net niet helemaal bij de anderen pastte. Ik koop niet twee keer hetzelfde boek. Ik geef geen geld uit aan “book sleeves”. En ik breek sowieso de ruggen van mijn boeken niet. Ik behandel ze voorzichtig, want ik weet dat er in elk boek een schat zit aan informatie en kennis. Het voelde alsof mijn medeboekenliefhebbers meer geïnteresseerd waren in de buitenkant dan in het boek zelf. Het leek alsof het belangrijker was dat boeken mooi op de foto staan dan wat er in het boek zelf staat.  

Toen ik thuiskwam en mijn vriend vroeg hoe het met me ging, zei ik dat ik dat niet zo goed wist. Vond ik het leuk om met mijn gelijken te praten, of herinnerden ze me er juist aan hoe anders ik was? Op dat moment voelde ik me verdrietig. Maar nu, een paar weken later, heb ik besloten dat mijn net-wat-anders-dan-andersheid een kracht is: ik ben de vreemde, grappige, drukke, kortharige, passionele, luidlachende boekenfan. Ik ben niet heel goed in foto’s maken, maar ik kan daarentegen wel weer goed nadenken over wat boeken over ons zeggen, en daar schrijf ik dan weer over op mijn eigen manier. En dat is wat telt, toch?

Wat voor boekenfan ben jij? Lees jij de laatste trends, of juist vergeten klassiekers? Beperk je je tot een genre, of ben je een alleseter? Hoe behandel jij je boeken? En waarom houd je eigenlijk van boeken? Laat het me alsjeblieft weten in de comments! En vergeet me niet te voglen voor meer boekennieuws!