The Open Book

Ik heb het beste voor het laatst bewaard. Steeds heb ik verborgen gehouden waarom ik zo graag naar Oxford wilde. Maar nu, bij de derde en laatste stop, zal ik mijn favoriete Oxford laten zien, namelijk de stad die Philip Pullman beschrijft in zijn His Dark Materials-boeken. Deze boeken, en de nieuwe trilogie die nog geschreven wordt, hebben mijn leven veranderd, en ik wilde in de buurt zijn van de personages erin. Wil je weten waar deze boeken over gaan en wat voor Oxford ze laten zien? Lees dan door!

Het is vrij lastig om kort te beschrijven waar Philip Pullmans boeken over gaan. Dat komt doordat er heel veel lagen in zitten. De duidelijkste laag gaat over Lyra, een meisje van twaalf jaar dat de wereld moet redden van de religieuze organisatie The Magisterium en wordt bijgestaan door Will, een jongen uit een andere wereld. Tegelijkertijd gaat het over opgroeien, over het einde van de wereld en het begin ervan, over liefde en over trouw, over de waarheid, over verhalen, over ons bewustzijn ook wel Stof genoemd in de boeken, over wetenschap tegenover religie, en nog veel meer zaken. Ik lees deze boeken bijna elk jaar en elke keer haal ik er weer nieuwe thema’s uit.

Het bijzondere aan de boeken van Philip Pullman is dat ze aan de ene kant tot het fantasygenre behoren: het grootste gedeelte van de boeken speelt zich af in een ander Oxford, dat lijkt op het onze, maar ook heel verschillend is. Zo hebben alle mensen een zogenaamde dæmon, een fysieke manifestatie van hun ziel, in de vorm van een dier. Maar aan de andere kant spiegelt de wereld waarin Lyra opgroeit de onze. En net als vele science-fictionboeken laat deze wereld ons zien hoe het er in de onze aan toegaat. Philip Pullman heeft zelf gezegd dat we verhalen, na de basisbehoeftes, het hardst nodig hebben. Zijn boeken zijn zo rijk, dat iedereen er iets van zou kunnen leren. Sterker nog, ik denk dat ik een nieuw blog zou kunnen starten waarop ik elke dag een nieuwe levensles uit deze boeken zou kunnen beschrijven.

In de boeken zijn er bepaalde plekken waarin de grenzen tussen de ene en de andere wereld dunner zijn, wat betekent dat men andere werelden zou kunnen bezoeken. Ik wenste vurig dat de grens met Lyra’s wereld het allerdunst zou zijn in Oxford, want dan zou ik Lyra zien rondrennen op de daken van Jordan Collage (Exeter College in onze wereld), Malcolm uit La Belle Sauvage kunnen bezoeken in Jericho en in de pub The Trout (ik heb mijn moeder nog steeds niet vergeven dat ze er niet heen wilde – grapje!), en de alethiometer (een apparaat dat de waarheid laat zien) kunnen vinden in de Bodleian Library.

Toen ik onze dag in Oxford aan het voorbereiden was, had ik een wandeling gemaakt die gebaseerd was op de plekken die in het boek voorkwamen, maar die langs genoeg mooie gebouwen zou gaan ook mensen die de boeken niet gelezen hadden (ja, ik bedoel jou, mama!) ook gewoon de prachtige stad in zich op konden nemen. We begonnen in de Botanische tuin, waar deel drie van de eerste trilogie eindigt bij een bankje aan het water. Daar begon het, daar voelde ik dat ik dichtbij was. Ik voelde de magie van de boeken, en ik voelde dat een klein gedeelte van mij (misschien wel mijn dæmon?) zich in Lyra’s wereld begaf. Dit was het Oxford waarin ik moest zijn; ik had mijn doel bereikt.

Mijn doel was om me te laten inspireren door drie boeken, zodat ik Oxford met een nieuwe blik zou zien. Pullmans Oxford is voor mij het mooiste, maar ook het meest traditionele. Pip Williams en R.F. Kuang laten een Oxford zien dat we nog niet kenden; een Oxford waarin vrouwen belangrijker zijn dan we ooit dachten, en een Oxford waarin de rijke witte mannen mensen uit andere landen gebruiken voor hun eigen gewin. Lyra’s Oxford wordt bestuurd door witte mannen en door de Kerk. Philip Pullman is overigens ook een witte man. Dit zou een probleem kunnen zijn, maar gelukkig zijn feminisme en xenofobie (hoewel deze laatste in mindere mate) thema’s die besproken worden in zijn boeken.

Maar een van de belangrijkste thema’s uit de boeken van Pullman is bewustzijn; langzaam opgroeien en je bewust worden van wie je bent, uit wat voor omgeving je komt, wat je belangrijk vindt, en waar je voor wilt strijden. De boeken die ik gelezen heb, hebben mijn ervaring van de stad veranderd. Aan de ene kant kon ik genieten van al het mooie waar het om bekend staat, maar ik dacht ook na aan wat de boeken mij verteld hebben. Ik weet nu wat de rol van vrouwen was, en ik weet dat er periodes uit Oxfords geschiedenis zijn waar de stad minder trots op zal zijn.

Dit zou mijn perceptie van His Dark Materials en The Book of Dust kunnen veranderen. Maar zoals ik net al schreef: deze boeken staan vol met lagen, en hoe vaker je ze leest, hoe meer lagen er nog weer onder liggen – net als wanneer je een alethiometer leest en de ontelbare hoeveelheid betekenissen probeert te ontcijferen.

Ik denk dat Pullman zijn lezers alleen maar zou stimuleren om steeds meer lagen toe te voegen aan zijn verhalen – en aan zijn stad.

Wat vond jij van His Dark Materials en The Book of Dust? Heb je ze ooit gelezen? Hoe zou jouw dæmon eruitzien? Welk Oxford vond jij het mooist? Welk boek beschrijft weer een heel ander Oxford en zou ik ook moeten lezen? Laat het me alsjeblieft weten in de comments! Vergeet me ook niet te volgen voor meer boekenposts!