The Open Book

Ik heb altijd al naar New York gewild. Het wordt wel de mooiste stad ter wereld genoemd, en ontelbaar veel films, boeken en tv-series laten zien waarom je er echt naartoe moet. Toen ik een tijdje geleden The Bell Jar van Sylvia Plath en My Year of Rest and Relaxation van Otessa Moshfegh las, twee boeken die zich beide in New York afspelen, realiseerde ik me echter dat het toch niet zo mooie stad is als het lijkt. Wil je weten waar deze romans over gaan en welke rol New York erin speelt? Lees dan door!

Sylvia Plaths enige roman, The Bell Jar, begint met de zin dat de hoofdpersoon, Esther Greenwood, geen idee heeft “wat ze deed in New York.” Ze is daar omdat ze met haar korte verhalen een zomerstage heeft gewonnen. Die eerste zin laat zien dat het niet zo goed gaat met Esther, en de rest van de roman toont hoe ze langzaam in een enorme depressie verzandt, waardoor ze uiteindelijk een zelfmoordpoging doet en in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomt.

Het gaat net zo slecht met de naamloze verteller in Osetta Moshfeghs roman My Year of Rest and Relaxation: net als Esther schrijft ze hoe ze in New York woont, maar daar eigenlijk niet wil zijn. In plaats van de dood van haar beide ouders te verwerken, besluit ze om een jaar lang te gaan slapen, zodat ze daarna volledig uitgerust en gelukkig wakker zal worden. We volgen haar op haar zoektocht naar een therapeut die haar de medicijnen zal geven zodat ze zo lang mogelijk kan slapen.

Beide romans gaan over bevoorrechte, depressieve witte meisjes. Tijdens het lezen van het boek lukte het me soms om met ze mee te leven (ondanks dat ze niet bepaald sympathieke personages zijn; Esther is een slechte vriendin, en het andere personage is gewoon vreselijk mens). Dat komt doordat ik, en waarschijnlijk vele bevoorrechte jonge witte vrouwen met mij, me af en toe ook niet bepaald goed voel, en omdat ik soms ook niet weet hoe ik met alle druk en verwachtingen van buitenaf om moet gaan. Echter, dat is niet wat mij het meeste opviel: dat is namelijk dat ze depressief waren in New York.

Ik ben nog nooit in New York geweest, maar soms voelt het alsof ik de stad goed ken. Dat komt doordat het wel het middelpunt van de wereld genoemd wordt, en de enige stad in de Verenigde Staten waar je heen moet gaan. Het zou een magische stad zijn, en een revolutionaire, en een unieke, en bijna een Europese (wat natuurlijk volgens het Eurocentrische perspectief geweldig is), en je zou nooit weer willen vertrekken als je er eenmaal bent. Dus waarom, bleef ik mezelf afvragen, zijn Esther en Mosfeghs naamloze verteller helemaal niet blij om er te zijn?

Beide meiden zijn depressief, maar ze beschrijven hun gevoelens op zeer verschillende manieren. Esther schrijft alles wat ze observeert in detail op, met een speciale focus op de kleuren die ze ziet. Hierdoor kreeg ik het gevoel dat New York sprankelend en levend is, wat precies het tegenovergestelde is van hoe Esther zich voelt. De verteller van My Year of Rest and Relaxation, aan de andere kant, vertelt direct aan het begin dat ze juist zo weinig mogelijk buiten wil zijn; ze verlaat haar appartement alleen maar omdat ze boodschappen moet doen bij een duister winkeltje in de buurt van waar ze woont. Uiteindelijk is haar wereld niet groter dan het bed waarin ze al die tijd slaapt.

Tijdens het lezen stelde ik mezelf vaak de vraag waarom New York zo’n geweldige setting is voor romans over bevoorrechte witte meisjes. Misschien is dat zo omdat het zo’n grote stad is dat niemand doorheeft dat je er bent, laat staan dat je er niet bent. Het is een meedogenloze, hongerige stad die onzekere meisjes verorbert. Daar komt nog bij dat beide romans zich afspelen rondom belangrijke historische gebeurtenissen; The Bell Jar is een Koude-Oorlogroman en beschrijft de seksuele revolutie, terwijl My Year of Rest and Relaxation hint naar de derde golf van het feminisme en al vroeg in het boek referenties maakt naar de terroristische aanvallen van 9/11. Echter, beide personages zijn hier totaal niet mee bezig omdat ze zo geobsedeerd zijn met zichzelf en hun gevoelens. 

Tijdens het lezen van beide romans wilde ik weten hoe het was om in New York te wonen. Zou ik de hele dag rondlopen en breed lachen terwijl ik elk detail in me opnam? Zou ik in de voetstappen proberen te lopen van al die beroemde mensen die daar ook gewoond hebben? Zou ik alle beroemde gebouwen bezoeken die ik op tv gezien had? Zou ik tickets proberen te regelen voor al die concerten, Broadwayshows en sportwedstrijden? Zou het alles zijn wat ik ervan verwachtte? Zou ik daar gelukkig zijn? Een gedeelte van mij gelooft dat ik een beter persoon zou zijn als ik in New York zou wonen.

Of zou ik, een bevoorrechte witte vrouw, me net zo voelen als Esther en de hoofdpersoon van My Year of Rest and Relaxation? Zou ik eenzaam zijn? Zou ik rondlopen met het gevoel dat het niemand uit zou maken of ik er was of niet? Zou ik me voelen alsof ik daar niet thuishoorde? Zou wonen in New York alleen maar bevestigen hoe klein en onbelangrijk ik eigenlijk ben?

Als ik eerlijk ben, ben ik bang dat het die tweede optie is. Ik voel me de laatste tijd niet al te goed. Ik voel me overwerkt, ik ervaar veel stress, en ik ben zo, zo moe – net als Esther en de hoofdpersoon in Moshfeghs roman. Het is me niet eens gelukt om iets te schrijven de laatste tijd, en daar word ik onzeker van. Ik ben bang dat ik niet meer creatief of intelligent ben, en soms voelt het alsof ik vastzit, hier in deze stad in het noorden van Nederland. Romans die zich afspelen in New York zorgen ervoor dat ik daar naartoe wil, zelfs als de personages daar depressief zijn. Het gedeelte van mij dat gelukkig zou zijn in New York vertelt me namelijk dat die stad me zou genezen van mijn negatieve gedachten. Het vormt de inspiratie voor zoveel romans, dus waarom zou het mij niet inspireren?

Laten we teruggaan naar de openingszin in The Bell Jar, waarin Esther zegt dat ze geen idee heeft wat ze aan het doen is. Dat is namelijk ook hoe ik me voel. 

Ik zou alleen zo graag willen dat ik geen idee had wat ik aan het doen was… in New York.

Wat vind jij van The Bell Jar en My Year of Rest and Relaxation? Ben jij ooit in New York geweest? Moet je New York ooit bezoeken, of juist vermijden als de pest? Kon jij enig medeleven voelen voor Esther of de hoofdpersoon uit Moshfeghs roman? Welke andere romans die zich afspelen in New York zijn vergelijkbaar met deze twee? Laat het alsjeblieft weten in de comments! En vergeet me natuurlijk niet te volgen voor meer boekenposts!