The Open Book

Men zegt dat je alleen jezelf kunt kennen als je veel gelezen hebt. Men zegt ook dat je alleen jezelf kunt kennen als je veel gereisd hebt. Ik ben momenteel op vakantie in Gravà, een piepklein dorpje in vakantie, en wanneer we niet op pad zijn om de rijke cultuur te ontdekken hier op het eiland, zit ik hier een boek te lezen. Ik weet zeker dat ik mezelf een stuk beter zal kennen na deze vakantie. Wil je weten hoe zowel fictieve plekken als de echte wereld hieraan bijgedragen hebben? Lees dan door!

Echte levenslessen

Onze reis begon in Groningen, dat zo’n 2500 kilometer hiervandaan is. We besloten dat we niet gingen vliegen, maar dat we zouden rijden. En met ‘we’ bedoel ik ‘ik’, omdat mijn vriend onlangs geopereerd is en niet mag rijden. Ik vond het best spannend, vooral in de bergen in Zwitserland, en toen ik de auto moest parkeren op de veerboot, en helemaal toen ik rond moest rijden in Palermo (Italianen staan erom bekend dat ze nogal agressief rijden; Italianen zeggen ook dat er geen enkele stad enger is om te rijden dan Palermo). Tot mijn grote verbazing is het mij gelukt om hier te komen zonder zelfs maar een krasje. Wat ik geleerd heb: ik kan beter rijden dan ik dacht.  

Literaire lessen: Dream Count van Chimamanda Ngozi Adichie

De dag voor we weggingen, begon ik in Adichies nieuwe roman. Twee dagen nadat we aangekomen waren, had ik het uit. Dit boek gaat over vier vrouwen die in tijdens de Coronapandemie terugkijken op hun levens en hun liefdes. We lezen over hoe de Nigeriaanse personages altijd racisme ervaren. Tegelijkertijd gaat het ook over seksueel geweld (deze verhaallijn is geïnspireerd door de rechtszaak tegen Dominique Strauss-Kahn) en over hoe het is om een vrouw te zijn. Wat ik geleerd heb: een zin is niet genoeg: er is nog steeds vreselijk veel racisme; reizen maakt ons niet altijd een beter mens; mensen zijn gevoelig voor macht; en voornamelijk mannen waren geen fan van dit boek omdat ze vinden dat er niet een duidelijke verhaallijn in zit (in deze laatste observatie zit ergens nog wel een blog, denk ik).

Echte levenslessen

Toen we hier in ons huisje aankwamen, vond ik het heerlijk dat er weinig was veranderd in vier jaar tijd. Het is nog steeds prachtig, we mogen nog steeds allemaal groente en fruit plukken in de tuin, het is nog steeds heerlijk warm hier, en de mensen van wie we dit huisje huren zijn nog steeds heel aardig. Het is bijna alsof we via een tijdmachine een land bereikt hebben waar de tijd stilstaat. Wat ik geleerd heb: hier is er misschien weinig veranderd, maar daardoor wordt alleen maar duidelijker dat ik dat wel ben; ik ben over het algemeen iets rustiger en ervaar minder stress. Soms is dit niet waar, overigens – hierover later meer.  

Literaire lessen: Assembly van Natascha Brown

Zodra we hier volledig gesetteld waren, ik me helemaal thuis voelde, en Dream Count uithad, besloot ik dat ik nog een boek van een Zwarte schrijver wilde lezen, en wel het boek Assembly, over een Britse Zwarte vrouw die zich voor moet bereiden op het tuinfeestje van haar witte vriend. Ik had nog nooit van deze schrijver gehoord, maar ik las ergens dat het geïnspireerd was door Virginia Woolfs roman Mrs Dalloway, waar ik een lezing over moest geven (die helaas geannuleerd is). Het was een korte, maar bijzonder indrukwekkende roman, en ik ga het zeker herlezen binnenkort. Wat ik geleerd heb: onze moderne maatschappij is nog steeds zeer racistisch, ook al doen wij witte mensen graag alsof dat niet zo is.

Echte levenslessen

Op onze tweede dag gingen we naar Taormina, een kleine maar prachtige stad die boven op een berg aan de zee ligt. De vorige keer dat we naar Sicilië gingen, bezochten we dit plaatsje ook. Deze keer was het echter volledig overgenomen door toeristen doordat het tweede seizoen van The White Lotus zich hier afspeelt. Normaal gesproken is Sicilië niet een bijzonder toeristische plek, maar Taormina is dat dus wel; het is een neppe Instagramplaats geworden. Ik vind dat natuurlijk vreselijk, maar tegelijkertijd was het ook wel leuk om die verbrande, veel te duur geklede toeristen allemaal dezelfde selfies te zien maken. We zagen overigens ook een standbeeld van Oscar Wilde, die ooit in een brief schreef hoe mooi hij dit stadje vond (ik zou ook een lezing over hem geven, maar helaas is die ook geannuleerd). Wat ik geleerd heb: toeristen zijn stom (en wij dus eigenlijk ook een beetje).  

Literaire lessen: Prophet Song van Paul Lynch

In september geef ik een lezing (laten we hopen dat die wel gewoon doorgaat!) over de Booker Prize-winnende roman Prophet Song (in het Nederlands uitgegeven als Lied van de profeet). Na Assembly besloot ik dit boek te lezen. Het gaat over een Ierse vrouw die haar familie bij elkaar probeert te houden nadat het land een totalitaire dictatuur wordt. Het is een doodeng boek, omdat het laat zien hoe vreselijk het moet zijn om in een land te leven waarin je je leven niet zeker bent. Wat ik geleerd heb: Lynch zei dat hij voor Ierland als setting koos omdat dat voor ons, West-Europeanen, veel enger is dan een land als Syrië, waar dit echt gebeurt, omdat het dan realistischer is – pijnlijk, hè?

Echte levenslessen

Weet je nog dat ik zei dat ik best veranderd ben door de jaren heen? Dat ik veel rustiger ben en veel minder stress heb? Ik moet bekennen dat ik niet helemaal de waarheid sprak. We wilden namelijk een dagje naar Tyndaris, een oude Griekse nederzetting, en we besloten om via de bergpassen te rijden in plaats van de snelweg. Het was een leuke reis, omdat we steeds de Etna in haar volle glorie zagen, en omdat we een heel gek spookdorpje tegenkwamen. Het was er doodstil en erg naargeestig, en alleen een stel stieren zagen ons aankomen. We weten nog steeds niet waarom dit dorpje gebouwd was en waarom het al jaren leegstond, maar ik ben blij dat we er niet meer zijn. In ieder geval, het bleek uiteindelijk dat de weg geblokkeerd was, en toen we een andere route probeerden, kwamen we vast te zitten in een (bewoond) dorpje met wel heel smalle weggetjes. Ik raakte in paniek, ik wist niet wat ik moest doen, en ik begon te huilen. Ik voelde me een complete mislukkeling. Het lukte ons die dag niet eens om Tyndaris te bereiken (de volgende dag reden we toch via de snelweg), maar gelukkig zijn we wel uit het dorpje gered door heel vriendelijke Italianen, achter wie we aan moesten rijden en van wie we koffie kregen. Toen we thuis kwamen moest ik maar een rustgevende cocktail drinken. Wat ik geleerd heb: soms ben ik totaal niet veranderd en heb ik geen rust in mijn hoofd.

Literaire lessen: Familielexicon van Natalia Ginzburg

Momenteel lees ik de memoires Familielexicon, wat me aangeraden is door mijn schoonmoeder. Ik vond het leuk om een Italiaans boek te lezen terwijl we hier zijn, dus op de valreep is dat nog gelukt ook. Het gaat over Ginzburgs leven in de eerste helft van de twintigste eeuw, en ze schrijft over haar familie, de Italiaanse geschiedenis en over de opkomst van het fascisme. Ze vertelt ook dat elke familie hun eigenaardigheden heeft en een taal die alleen door hun leden begrepen wordt. Wat ik geleerd heb: doordat ik over iemand anders familie lees, ging ik veel nadenken over mijn eigen familie – misschien moet ik ook maar mijn memoires schrijven.  

En dat is het. Ik heb niet meer boeken gelezen, en er zijn niet veel dagen meer over. Er zijn echter nog heel veel plekken die we nog niet bezocht hebben, en boeken die ik meegenomen heb die ik nog niet eens geopend heb. Morgen vertrekken we naar Palermo, en onze veerboot reist zaterdag naar Genua, en dan zijn we over een aantal dagen weer thuis.

Wat ik geleerd heb: Ik wil niet naar huis.

Ben jij ooit op Sicilië geweest? Wat voor boeken lees jij wanneer je op vakantie bent? Heb jij een van deze boeken gelezen? Denk jij dat je meer uit boeken leert, of van reizen? Laat het me alsjeblieft weten in de comments! En vergeet me natuurlijk niet te volgen voor meer boekenposts!