The Open Book

“Stel dat je nog niet leefde, zou je geboren willen worden?” Dit staat op de achterkant van Tjibbe Veldkamps kinderboek De jongen die van de wereld hield. Leuk, dacht ik, toen ik het las, want dat kan alle kanten op gaan. Zou dit een filosofische roman worden? Of een avonturenboek? Een magische vertelling? Of een liefdesverhaal? Of misschien wel van alles wat? En wat zou ervan te leren zijn? Lees door als je het antwoord op al deze vragen wil weten!

De jongen die van de wereld hield gaat over Adem, een mogelijk kind. Dit houdt in dat zijn ouders elkaar ontmoet hebben en ze direct het idee hebben dat ze een kind zouden kunnen krijgen, samen. Maar Adem bestaat nog niet, alleen maar in theorie. Dankzij Barkov, een soort magische schipper, krijgt Adem een voorschot op zijn leven, en mag hij echt rondlopen in de wereld. Hij gaat ervoor zorgen dat zijn ouders bij elkaar komen en hij echt mag leven.

Veldkamps boek speelt zich af in een fictieve stad, waarschijnlijk ergens in het oosten van Europa. We weten alleen dat er een enorme rivier doorheen stroomt, die de ene kant van de stad van de andere scheidt. Deze rivier staat symbool voor alle tegenstellingen die het boek kent: de echte wereld tegenover de ‘mogelijke’ wereld; de strenge, logische wereld van politieagente Zdenka, Adems moeder en de kunstzinnige, rebelse wereld van Vaclav, zijn vader; alle schoonheid die de wereld bevat en de lelijke kanten van de wereld; en het verschil tussen leven en niet leven, tussen zijn en niet zijn. En Adem wil niets liever dan zijn.

Er zijn verschillende manieren om dit boek te lezen. Aan de ene kant is het het verhaal van een jongen die zijn ouders bij elkaar moet brengen omdat hij anders niet kan leven. Als je het zo leest, is het holderdebolder-avonturenroman, omdat er heel veel gebeurt en Adem via allerlei wegen zijn doel moet bereiken. Het is echter ook een liefdesverhaal, omdat het gaat over de ontluikende liefde tussen Vaclav en Zdenka, die ondanks hun grote verschillen in hoe ze de wereld bekijken toch bij elkaar moeten komen. Ook zit er behoorlijk wat magie in, omdat het natuurlijk helemaal niet mogelijk is om te weten dat je mogelijk gaat bestaan.

De jongen die van de wereld hield is echter voornamelijk precies dat wat de titel beschrijft: het gaat over een jongen die nog niet bestaat, maar die niets liever zou willen dan dat wel doen. Hij ziet de wereld op een manier die heel typerend is voor kinderen, maar bijna onmogelijk voor volwassenen. Hij ziet en voelt namelijk bijna alleen maar de mooie dingen. Denk aan de sneeuw die op je tong kan vallen, de kleuren die een stad kan hebben, hoe warm je bed kan zijn, en hoe lekker eten is als je honger hebt. En terwijl ik dit las, dacht ik hoe graag ik me weer zo zou willen voelen.

Als kind is alles bijzonder en leuk en geweldig en grappig en interessant. Als je ouder wordt, raak je eraan gewend. Dan focus je je op andere dingen die belangrijk zijn: onderwijs, geld, werk, politiek en ga zo maar door. En dat brengt ons tot het filosofische gedeelte van De jongen die van de wereld hield: waarom zou je willen leven? Of, in Adems geval, waarom zou je niet willen leven? Tijdens het lezen merkte ik dat ik na ging denken over wat de wereld mooi maakt. En direct daarop volgden de gedachten dat er ook zoveel lelijke dingen op de wereld zijn, en dat het allemaal niet zo simpel is naarmate je ouder wordt.

Ik heb dit boek besproken in mijn boekenclubje. Wat vooral bleek is dat we er niet echt uitkwamen wat voor soort boek De jongen die van de wereld hield is, en of het nu wel echt een kinderboek is of juist een voor volwassenen. Dat komt doordat het van alles wat is, en van allemaal verschillende genres iets heeft. Sommigen vonden dat dan ook het probleem van deze roman. Maar wat mij betreft is dat juist het allerleukste eraan: de wereld heeft namelijk ook van alles wat. Ze zit vol met avonturen, met liefde, met onverklaarbare dingen die soms best op magie lijken. En ze laat ons nadenken, en ze laat ons inzien dat we eigenlijk niets liever zouden moeten willen dan leven.

Wat vond jij van De jongen die van de wereld hield? Welk boek heeft jou laten inzien hoe mooi de wereld kan zijn? Geloof je in magie? Wat zou jij doen als je erachter kwam dat je een voorschot kreeg op de wereld? Moeten we altijd ons best doen om de mooie zaken van de wereld in te zien? Of krijgen we die alleen maar mee als we ons ook bewust zijn van de minder mooie kanten? Laat het alsjeblieft weten in de comments! En vergeet me niet te volgen voor meer boekenposts!